De Papieren Man - Literaire berichtgeving à la carte

In een overvoerde boekenmarkt valt het niet te vermijden dat heel wat boeken tussen de plooien vallen, soms terecht, maar natuurlijk ook vaak onterecht. Het weekblad Vrij Nederland polste bij een aantal Nederlandse uitgevers welke boeken uit hun fonds in 2007 'ten onrechte verwaarloosd' of 'genegeerd' werden. Dat gaat vergezeld van een aantal beschouwingen over de moeilijkheden bij het aan de man brengen van boeken. Een belangrijke tendens volgens de meeste uitgevers is dat "veel verkopende schrijvers steeds meer verkopen en weinig verkopende schrijvers steeds minder." Ook wordt de verhouding met de media gewikt en gewogen. Erna Staal, hoofdredacteur van uitgeverij Contact, bekreunt zich over tv-makers, die uitgeverijen niettemin nodig hebben: "Wij proberen al tijdenlang om Dimitri Verhulst bij De Wereld Draait Door te krijgen, maar ondanks zijn succes en alle nominaties en prijzen vinden ze hem te onbekend en zetten ze dan weer de oude Brusselmans in, die je al zo vaak hebt gezien. Er is nu eenmaal geen bereidheid om te investeren in nieuwe namen." Lex Jansen van De Arbeiderspers voegt eraan toe: "Als je het alleen van je literaire kwaliteiten moet hebben, heb je het tegenwoordig moeilijker dan vroeger. Een jong, mooi meisje met een persoonlijke tragedie in haar leven is beter de wereld in te brengen dan een grijze, onbekende heer die het eigenlijk vooral van zijn stijl moet hebben." Joost Nijssen van Podium is wel opgetogen over de aandacht voor boeken op tv, die hij cruciaal acht voor de levensvatbaarheid van een boek: "Een optreden in De Wereld Draait Door is tien keer zo goed voor de verkoop als een bespreking in de krant. Ik heb eigenlijk nog nooit meegemaakt dat een boek een succes werd door een recensie." Frits van der Meij spreekt dan weer van een "soort onderlinge kippendrift van programmamakers die een heel treurige uitwerking heeft." Over de krantenbijlages heerst meer nuance en bij sommigen zelfs lof voor "het afgewogen beleid". Wouter van Oorschot van de gelijknamige uitgeverij zegt: "De mensen die de bijlagen maken, kunnen elke keer aan vier titels groot aandacht besteden, 52 keer per jaar. Dat zit je op ruim tweehonderd boeken, en er verschijnen er wel drieduizend." Verder blijkt uit de rondgang bij de uitgeverijen dat de geesten steeds rijper worden voor "schaalverkleining", waar Cossee al langere tijd voor opteert: "Met weinig boeken is het wel heel spannend of het allemaal wel lukt, je kunt je veel minder missers veroorloven", zegt Eva Cossee van de gelijknamige uitgeverij.
Welke boeken zijn ten onrechte in het verdomhokje blijven staan? Volgens Suzanne Holzer van De Bezige Bij onder meer Jessica Durlacher met Wat gebeurde er met Cathy M?, haar Mulisch-hommage én curieus: Magic Man van Oscar van den Boogaard, een boek dat toch niet over aandacht had te klagen, maar volgens de meeste recensenten behoorlijk tegenviel. Holzer vindt dat het "op een te smalle basis" is beoordeeld. Eva Cossee beklaagt zich over de gebrekkige aandacht voor De wolkenbibliotheek van de Franse Stéphane Audeguy uit haar fonds, "een prachtig verhaal, dat hier op doodse stilte werd getrakteerd." Niet helemaal 'stil', uw dienaar vond deze uiterst meeslepende en bijzonder zorgvuldig geschreven roman over wetenschap, verzameldrift én passie voor het wolkendek, net één van de beste Franse vertalingen van 2007 (zie in de 'comments' mijn recensie van 20/6/07 uit DM). Erwin Mortier was gisteren in De Standaard dan weer hard voor het boek: "Typisch voorbeeld van een méringue-boekje: neem een schep lucht, klop op met suikerbloem en zet even in de oven." Atlas-uitgever Emile Brugman is bedroefd over het stilzwijgen omtrent Dichters van het avondland van Benno Barnard, een serie portret-queestes in het spoor van belangrijke dichters uit de 20ste eeuw. "Dat er van zo'n boek, dat we met veel liefde hebben uitgegeven en dat eigenlijk gratis zou moeten worden uitgedeeld op scholen, bijna geen recensies zijn verschenen en dat er maar een paar honderd exemplaren van zijn verkocht, daarvoor moet Nederland zich dood schamen", zegt Brugman.

Verder ten onrechte genegeerd zien de uitgevers onder meer Piera Sonnino (Zo was het. Een Italiaanse familie in Auschwitz - Athenaeum/Polak en Van Gennep); D. Hooijer (Sleur is een roofdier - Van Oorschot), Zeger van Herwaarden (Victors zomer, De Arbeiderspers); Karen Connelly (Het lied van de kooi - Querido), Breyten Breytenbach (De windvanger - Gedichten, Podium). De sleutelroman over de Weekbladpersgroep (zie ook hier) van Hans Vervoort (Het bedrijf) wordt genoemd door hoofdredacteur Paul Brandt van uitgeverij Nijgh & Van Ditmar.