Voor het eerst zou het Nederlandse Boekenweekgeschenk volgend jaar ook als e-boek beschikbaar worden gemaakt, zo heeft de nieuwe directeur van de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek Eppo van Nispen tot Sevenaer tegenover de NOS verklaard. "Maar eerst nog even het bestuur overtuigen", zegt hij, "want het ligt gevoelig en je moet het op een manier doen die alle partijen zien zitten".
Met het Boekenweekgeschenk wil het CPNB immers vooral lezers naar de boekwinkel halen én de digitale demarche zou wel eens averechts effect kunnen hebben. Van Nispen zegt evenwel: "Het CPNB wil laten zien met zijn tijd mee te gaan en niet blind te zijn voor nieuwe ontwikkelingen." Zijn voorganger Henk Kraima vond vorig jaar "de tijd nog niet rijp" en liet het belang van boekhandel prevaleren boven de e-bookhype. Vorig jaar werd geëxperimenteerd met het gelegenheidswerk Titaantjes waren we een week lang tijdens de boekenweek als e-book aan te bieden, maar dat was bepaald geen succes.
CPNB-woordvoeder Peter Roosendaal zegt in de Volkskrant: "'Er moet nog overleg gevoerd worden met onder andere de uitgevers en de boekhandels, en pas naarna beslissen we of we het ook daadwerkelijk gaan doen."
Het Boekenweekgeschenk wordt in 2011 geschreven door Kader Abdolah, het thema van de Nederlandse Boekenweek is 'curriculum vitae', het levensverhaal.
Dit weekend opent in Nederland ook Manuscripta, het intussen flink uit de kluiten gewassen boekenfestival in Amsterdam waarop het nieuwe boekenseizoen wordt afgetrapt. Ook daar wordt over de digitale ontwikkelingen ongetwijfeld verder geredekaveld.
Komende zondag start op Klara de prestigieuze radioserie Zot van Elsschot. Negen afleveringen lang trekt bevlogen programmamaker Pat Donnez, bekend van Titaantjes, samen met doorwinterde Elsschotfans naar plekken die sporen achterlieten in het werk van de Antwerpse schrijver-zakenman, dat sinds eind mei via het Antwerpse festival De Stad van Elsschot volop in de picture staat. Naast Guido Lauwaert, Cyriel Van Tilborgh, Patrick Janssens, Bart Van Loo, Eric Rinckhout en Luc Tuymans zullen o.a ook Rik Torfs, Annelies Verbeke en Chokri Ben Chika als zogenaamde Zotten van Dienst op uiteenlopende plekken hun liefde voor Elsschots werk belijden. In het Nederlandse luik - Elsschot schreef Villa des Roses in Rotterdam waar hij enkele maanden woonde en werkte als chef-correspondent op de werf Gusto - duiken Arnon Grunberg en Drs P. op. Afgetrapt wordt er te Parijs waar fotograaf Michiel Hendryckx en auteur Guido Lauwaert ronddwalen in de Rue d'Armaillé op zoek naar de precieze locatie van Villa des Roses. Naast tochten door Antwerpen trekt Pat Donnez samen met wetenschapsfilosoof Jean-Paul van Bendegem naar St-Idesbald, waar Elsschot de vakanties doorbracht in zijn villa Kerkepanne. In de tweede aflevering openbaren Pat Donnez en Rik Torfs wat Elsschot te maken had met het Kempische dorpje Blauberg.
Sluitstuk van de reeks - een gezamenlijke realisatie van Klara, deBuren en De Stad van Elsschot - wordt de hier al eerder onthulde veiling van het echtelijk bed van Elsschot of Een mercantiel literair evenement betreffende ernstige aangelegenheden ten faveure van een goed doel in de Bernaerts Kunstveilingen te Antwerpen op donderdag 28 oktober. Ook voor wie nog enkele Elsschot- publicaties in zijn of haar bibliotheek wil bijzetten, zijn het aangename tijden; deze week verschijnt de literaire gids, de Grote Antwerpse Willem Elsschot Atlas (Meulenhoff/Manteau) van De Morgen-redacteur Eric Rinckhout (presentatie morgennamiddag in het Letterenhuis) en half september komt francofiel Bart Van Loo met Elsschot, Antwerpen en Coraline (Houtekiet/Atlas) op de proppen.
Op 3 september opent ook de tento Elsschot in vertaling - eerder te zien in Rotterdam - in de Antwerpse Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Die toont een selectie van de honderden vertaalde werken van de schrijver van wie het werk momenteel in 22 talen beschikbaar is. De nog steeds goed gevulde activiteitenkalender van het literaire stadsfestival De Stad van Elsschot kun je hier bekijken.
Literaire schaafkrullen en boekenzaagsel allerhande van de wereldwijde digitale werkbank, handzaam gebundeld in een nieuwe aflevering van de Papierman(d).
°° Een interview in The Telegraph met spionageschrijver John Le Carré (foto), eertijds zelf spion en niet vies van wat vuile hand- en spandiensten hier en daar. Het nieuwe boek van Le Carré verschijnt op 16 september.
°° De nieuwe roman van Maria Vargas Llosa, over de Ierse mensenrechtenactivist Casement, verschijnt op 3 november (Yahoo). Zie ons vorige bericht.
°° Een tentoonstelling in het Gerard Revemuseum toont honderden foto's van Willem Bruno van Albada en Hendrik van Manen ('Teigetje en Woelrat'), over de jaren 1964-1971, toen Reve in Huize Het Gras in het Friese Greonterp woonde.
°° Jonathan Franzen komt naar het Amsterdamse John Adams Institute (boekhandel Athenaeum).
°° Berlijn werd het voorbije weekend gebombardeerd met 'poëziebookmarks' (The Guardian)
°° Interview met Nobelprijswinnaar J.M.G. Le Clézio in NRC Boeken: 'Ik luister naar naderende donder.'
°° Een documentaire over Thomas Roosenboom, 'De onzekerheid blijft' gaat in première op het festival Film by the Sea in Vlissingen, op 11 september, meldt Boekendingen.
°° De vijfjaarlijkse Tollensprijs is voor Paulien Cornelisse, zie Literatuurplein.
°° The Paris Review over Proust's Overcoat: hoe literaire bewondering soms vreemde vormen aanneemt.
°° Der Standard over de verhalenbundel van Franka Potente (foto), actrice van Lola Rennt-faam.
°° De 29ste Nacht van de Poëzie gaat door in Vredenburg en wordt gepresenteerd door Ingmar Heytze en Jeroen van Merwijk. Zie ook ons vorige bericht.
°° Frank Albers over hoe een alsmaar uitdijende bibliotheek in stand te houden... of de moeilijke kunst van het boeken wegdoen. (Knack)
°° Een interview met de 86-jarige Nobelprijswinnares Nadime Gordimer (The Guardian) over censuur in Zuid-Afrika: "It is more than an irony. People died in the freedom struggle, and to think that having gained freedom at such a cost, it is now indeed threatened again."
°° En ten slotte nog een uitsmijter over 'the end of publishing', of het begin ervan:
Vorig jaar hebben de Nederlandse openbare bibliotheken ruim 100.000 nieuwe leden binnengehaald. Dat is een kentering in de jarenlange trend van dalende ledenaantallen. De helft van de leden bestaat uit kinderen en jongeren tot en met zeventien jaar. In totaal waren vorig jaar ruim vier miljoen Nederlanders lid van de bib.
Het uitlenen van boeken is nog de belangrijkste activiteit, maar er komen steeds meer andere diensten bij, aldus de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB).
"De bibliotheek wordt steeds meer een openbare plek voor cultuur en informatie. Blijkbaar is er grote behoefte aan de extra activiteiten. De nieuwe presentatieconcepten slaan blijkbaar goed aan," zegt VOB-directeur Ap de Vries aan Nu.nl. Een voorbeeld van zo'n nieuw concept werd ontwikkeld in de Openbare Bibliotheek Almere (foto), waar een ledengroei van bijna 8,5 procent is gehaald. (Foto: Wim Ruigrok)
Deze maand verschijnt bij De Bezige Bij de bundel Aan mijn voormalige vaderland van Michael Zeeman. De essays en kritieken werden door Maarten Asscher, Maarten Doorman en Willem Otterspeer gebloemleesd. De uitgeverij organiseert ter gelegenheid daarvan samen met VPRO, de Volkskrant en Felix Meritis een hommage aan Michael Zeeman op 12 september in Amsterdam, de geboortedag van de schrijver. Toen die vorig jaar overleed waren de commentaren eensluidend: met Zeeman verdween een homo universalis, een intellectueel als geen ander, een hartstochtelijke literatuurliefhebber, een larger than life boekenverslinder, een denker van Europese allure. De ronkende epitheta vlogen in het rond.
Veelbetekenend was hoe in de Volkskrant gerenommeerde auteurs als Jens Christian Grøndahl, Ingo Schulze, Philip Roth en György Konrád herinneringen ophaalden aan hun vriendschap en ontmoetingen met de man die met Zeeman met boeken bewees dat literatuur op televisie met sérieux kon worden gebracht. Een man ook, die zowel in zijn periode als criticus bij de Volkskrant tijdens de jaren negentig als met zijn televisieprogramma's grootheden als Martha Nussbaum en W.G. Sebald, lang voor hun doorbraak in ons taalgebied, introduceerde.
Fragmenten uit Zeeman met boeken maar ook uit andere reeksen als Een Kamer met uitzicht en Leven & Werken worden nu door de VPRO als Zeeman met schrijvers & boeken, Een herinnering aan Michaël Zeeman op dvd aangeboden en eveneens op de avond voorgesteld. Onder meer het gesprek bij Philip Roth thuis is opgenomen.
Robbert Ammerlaan, Pieter Broertjes, Steve Austen, Arjan Peters, Willem Doorman en Linda Bouws spreken op 12 september over hun bijzondere relatie met Michaël Zeeman. De presentatie van de avond is in handen van Maarten Asscher. Als afsluiting wordt Zeemans naam in de Eregalerij van Felix Meritis onthuld door Frans Timmermans. Het onafhankelijk Europees centrum voor kunst, cultuur en wetenschap eert zo de man die er jarenlang internationale programma's modereerde. (tekening Zeeman: Joseph Semah)
Harry Potter-schrijfster J.K. Rowling (45) heeft 10 miljoen pond (12,2 miljoen euro) geschonken aan een stichting die zich inzet voor multiple sclerose. De som zal worden gebruikt om een nieuw onderzoekscentrum op te zetten in Edinburgh. Rowling schenkt het bedrag ter nagedachtenis aan haar moeder, die op haar 45ste overleed aan de degeneratieve ziekte. De kliniek zal ook de naam van haar moeder dragen. "Ik steun al talloze jaren onderzoek naar de oorzaken en behandeling van multiple sclerose, maar toen ik dit voorstel voor een onderzoekskliniek onder ogen kreeg, leek me dit een bijzonder opwindend en innovatief project. En het ziet ernaar uit dat het kans maakt om succesvoller te zijn dan andere gelijkaardige projecten, in het ontsluieren van de geheimen van multiple sclerose." Ze voegde eraan toe dat haar moeder "vereerd zou zijn met de naamgeving van de kliniek, eerder dan dat haar naam op een standbeeld of een herdenkingsplaat zou komen." De Anne Rowling Regenerative Neurology Clinic zal ook onderzoek verrichten naar de Ziekte van Alzheimer en Parkinson.
Het privéfortuin van Rowling wordt intussen geschat op zowat 560 miljoen pond. Sinds het afronden van de Harry Potter-serie, besteedt Rowling een groot deel van haar tijd aan liefdadigheid. Ze schonk ook al 1,25 miljoen euro aan de Labourpartij en stichtte een kinderliefdadigheidsinstelling.
Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft een ongewone aankoop verricht. Het heeft het originele ontwerp van de megaseller Ik, Jan Cremer (1964) verworven. De spraakmakende cover van het boek, met de auteur wijdbeens poserend op zijn Harley Davidson, droeg bij tot de mythevorming ervan. De foto was van Wim van der Linden, maar Cremer zelf verzorgde de feitelijke vormgeving van voor- en achterflap. De schelmenroman Ik, Jan Cremer (dat al voor er een boek van verkocht werd behendig als ‘bestseller' werd geafficheerd) verhaalt de bonte en vaak brute avonturen van Cremer die reist, schildert, met de motor rondscheurt en de ene na de andere vrouw aan de haak slaat. Critici spraken schande en ouders verboden hun kinderen het taboedoorbrekende boek te lezen, wat de belangstelling enkel maar aanwakkerde. Later breide Cremer nog twee vervolgen aan zijn turbulente roadroman. De aanschaf van de originele Ik, Jan Cremer is de zoveelste aanwinst uit de 20ste-eeuwse cultuurgeschiedenis dat het Rijksmuseum de laatste tijd realiseerde, meldt de Volkskrant. Kort geleden voegde het museum een (witte) Rietveldstoel, foto's van Erwin Olaf en een reliëf van Jan Schoonhoven aan zijn collectie toe. Directeur Wim Pijbes richt zich niet enkel op de 17de-eeuwse schilderkunst, maar wil zijn verzameling fors uitbreiden met moderne kunst, vormgeving en typografie. Of de letterkundige musea opgezet zijn met de demarche, is de vraag. Op maandag 6 september overhandigt de intussen 70-jarige Cremer zijn ontwerp aan Pijbes. Het omslag wordt tentoongesteld van 7 tot 27 september.
De familie van de Britse queen of crime Agatha Christie is niet te spreken over het feit dat Wikipedia de ontknoping van haar bekende toneelstuk The Mousetrap zomaar weggeeft, zo meldt De Morgen. Zo wordt op de pagina klip en klaar onthuld wie de moordenaar is.
The Mousetrap ging in 1952 in première en geldt als het langst lopende toneelstuk ter wereld. Momenteel is het aan zijn 58ste jaargang toe aan en het werd intussen 23.000 keer opgevoerd in het Martins Theater in de Londense West End. Aan het eind wordt telkens weer aan het publiek verzocht om de clou van de 'whodunnit' niet verder te vertellen, teneinde het mysterie intact te houden.
In Groot-Brittannië heerst er nu opschudding omdat de Wikipedia-pagina de moordenaar toch verklapt en die informatie niet van plan is te verwijderen.
"Dan moet ook het boek uit de bibliotheken gehaald worden, want daarin kan men ook lezen hoe het verhaal afloopt", is de redenering van Wikipedia, dat wel vaker hele plots van naaldje tot draadje uitlegt, evenwel met de waarschuwing "om niet verder te lezen, voor wie de ontknoping niet wil kennen."
Boze fans hebben nu een petitie tegen de online-encyclopedie op poten gezet en de familie van Agatha Christie kan zich helemaal vinden in het protest. Onder meer Matthew Prichard, de kleinzoon van de schrijfster die op zijn negende de rechten op het stuk in zijn schoot kreeg geworpen, spreekt van "een ongelukkige situatie."
De volgende editie van de Oxford English Dictionary, ‘s werelds standaardwerk over de Engelse taal in 20 volumes, zal wellicht niet langer op papier verschijnen. Dat is het gevolg van de impact van het internet op de verkoop van de encyclopedie, zo maakte de uitgever bekend. Nigel Portwood, de CEO van Oxford University Press, zegt in The Telegraph dat “de markt voor gedrukte woordenboeken stilaan verdwijnt. Met tientallen procenten per jaar.” Aan de volgende derde editie, roepnaam OED3, hebben de voorbije 21 jaar al 80 lexicografen meegewerkt, maar voltooiing is nog lang niet nabij. De kanjer zou pas binnen tien jaar verschijnen. Amper 28 procent ervan is tot op heden afgewerkt. De Oxford English Dictionary is sinds de uitgave van de tweede editie in 1989 zo’n 30.000 keer verkocht, maar online wordt hetzelfde naslagwerk 2 miljoen keer per maand geconsulteerd. Jaarlijks moet je daarvoor ongeveer 250 euro voor neertellen.
Simon Winchester, de auteur van het geprezen The Meaning of Everything: The Story of the Oxford English Dictionary, zegt dat de switch naar onlineversies van woordenboeken "vooruitziend" is van Oxford University Press. "Tot zes maanden geleden geloofde ik nog dat gedrukte boeken het eeuwige leven hadden. Maar sinds de komst van de iPad ben ik van het tegendeel overtuigd. Het gedrukte boek verdwijnt aan grote snelheid..Ik heb de twee complete versies van de OED, maar ik sla ze nooit meer op - ik gebruik de onlineversie vijf à zes keer per dag."
De Avonden, het dagelijkse radiocultuurprogamma van de VPRO bestaat 15 jaar en viert dit met een gewaagde 'omkering' van het experiment waarmee ooit werd afgetrapt. Destijds werden Helga Ruebsaemen en Rogi Wieg ieder een week in de Rotterdamse Euromast gezet met daar een computer en een fax. In Kamer van de Toekomst zochten ze uit wat internet feitelijk te bieden had en deelden hun bevindingen éénmaal daags via het radioprogramma. In Een kamer in het verleden, vanaf 6 september elke werkdag te horen bij De Avonden rond 22u30, dropt de VPRO 15 gasten om beurten een week in een drijvend huis op het Lauwersmeer. Er is televisie noch radio, ook de gsm mag niet mee. Wel komt elke dag een man per motorboot hun audioverslag ophalen, dagelijks in het programma te beluisteren. "Zullen de proefpersonen overleven zonder e-mail, zonder Facebook, zonder Twitter, zonder GSM? En hoe?" zo vragen de programmamakers zich enigszins pathetisch af op de site die het gebeuren toelicht. Lieten zich o.a. pramen voor dit experiment: Saskia de Coster, Maarten Doorman, Wim Helsen en Gerbrand Bakker. Die kijkt er op zijn weblog toch een beetje ongerust tegenaan en hoopt de man met de motorboot wat aan het lijntje te kunnen houden. Cabaretière en schrijfster Paulien Cornelisse zal als eerste de merkwaardige constructie op het Lauwersmeer betreden.
Stippen we nog aan dat De Avonden, elke avond op Radio 6, dankzij de hedendaagse technologie ook via stream en podcast te beluisteren valt. Uiteraard roept het gebeuren herinneringen op aan Rottumerplaat, de zandbankplaat waar Jan Wolkers en Godfried Bomans in 1971 ieder een week lang verbleven en er via de radio tegenover Willem Ruis en later in boekvorm (Groeten van Rottumerplaaten Op reis rond de wereld en op Rottumerplaat) over berichtten, die legendarische opnames werden in 2006 door uitgeverij Rubinstein op cd gezet.
Voor het eerst zou het Nederlandse Boekenweekgeschenk volgend jaar ook als e-boek beschikbaar worden gemaakt, zo heeft de nieuwe directeur van de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek Eppo van Nispen tot Sevenaer tegenover de 
Komende zondag start op Klara de prestigieuze radioserie 
Sluitstuk van de reeks - een gezamenlijke realisatie van Klara, deBuren en De Stad van Elsschot - wordt de hier al 
Literaire schaafkrullen en boekenzaagsel allerhande van de wereldwijde digitale werkbank, handzaam gebundeld in een nieuwe aflevering van de Papierman(d).
Vorig jaar hebben de Nederlandse openbare bibliotheken ruim 100.000 nieuwe leden binnengehaald. Dat is een kentering in de jarenlange trend van dalende ledenaantallen. De helft van de leden bestaat uit kinderen en jongeren tot en met zeventien jaar. In totaal waren vorig jaar ruim vier miljoen Nederlanders lid van de bib.
Deze maand verschijnt bij 
Fragmenten uit Zeeman met boeken maar ook uit andere reeksen als Een Kamer met uitzicht en Leven & Werken worden nu door de VPRO als Zeeman met schrijvers & boeken, Een herinnering aan Michaël Zeeman op dvd aangeboden en eveneens op de avond voorgesteld. Onder meer het gesprek bij Philip Roth thuis is opgenomen.
Harry Potter-schrijfster J.K. Rowling (45) heeft 10 miljoen pond (12,2 miljoen euro) geschonken aan een stichting die zich inzet voor multiple sclerose. De som zal worden gebruikt om een nieuw onderzoekscentrum op te zetten in Edinburgh. Rowling schenkt het bedrag ter nagedachtenis aan haar moeder, die op haar 45ste overleed aan de degeneratieve ziekte. De kliniek zal ook de naam van haar moeder dragen. "Ik steun al talloze jaren onderzoek naar de oorzaken en behandeling van multiple sclerose, maar toen ik dit voorstel voor een onderzoekskliniek onder ogen kreeg, leek me dit een bijzonder opwindend en innovatief project. En het ziet ernaar uit dat het kans maakt om succesvoller te zijn dan andere gelijkaardige projecten, in het ontsluieren van de geheimen van multiple sclerose." 
Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft een ongewone aankoop verricht. Het heeft het originele ontwerp van de megaseller Ik, Jan Cremer (1964) verworven. De spraakmakende cover van het boek, met de auteur wijdbeens poserend op zijn Harley Davidson, droeg bij tot de mythevorming ervan. De foto was van Wim van der Linden, maar Cremer zelf verzorgde de feitelijke vormgeving van voor- en achterflap. De schelmenroman Ik, Jan Cremer (dat al voor er een boek van verkocht werd behendig als ‘bestseller' werd geafficheerd) verhaalt de bonte en vaak brute avonturen van Cremer die reist, schildert, met de motor rondscheurt en de ene na de andere vrouw aan de haak slaat. Critici spraken schande en ouders verboden hun kinderen het taboedoorbrekende boek te lezen, wat de belangstelling enkel maar aanwakkerde. Later breide Cremer nog twee vervolgen aan zijn turbulente roadroman.
De familie van de Britse queen of crime Agatha Christie is niet te spreken over het feit dat Wikipedia 
De volgende editie van de 
De Avonden, het dagelijkse radiocultuurprogamma van de VPRO bestaat 15 jaar en viert dit met een gewaagde 'omkering' van het experiment waarmee ooit werd afgetrapt. Destijds werden Helga Ruebsaemen en Rogi Wieg ieder een week in de Rotterdamse Euromast gezet met daar een computer en een fax. In Kamer van de Toekomst zochten ze uit wat internet feitelijk te bieden had en deelden hun bevindingen éénmaal daags via het radioprogramma. In 
